
de Volkskrant
11 februari 2017 zaterdag
Section: Sir Edmund; Blz. 6
 MAARTEN KEULEMANS
Highlight: Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet.
Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. 

Deze week: Het aantal moorden in de VS was sinds 1974 niet meer zo hoog. 

Zelfs over de meest basale feiten blijkt men het in de VS niet meer eens te kunnen worden. Want gaat het nou fantastisch, of juist rampzalig met het aantal moorden in het land? 

Rampzalig, bezwoer Donald Trump maandag op een bijeenkomst met sheriffs in het Witte Huis. We citeren de president even in het Engels (de taal doet ertoe, zoals we straks zullen zien): 'And yet, the murder rate in our country is the highest it has been in 47 years, right? 47 years, did you know that?' 

Dat is op het eerste oog gemakkelijk te weerleggen. Het aantal moorden in de VS is de afgelopen decennia juist gehalveerd, van rond de 10 per honderdduizend inwoners in 1980 naar 4,9 in 2015, het laatste jaar waarvan er misdaadcijfers beschikbaar zijn. Zelfs in absolute zin zijn er tegenwoordig minder moorden dan 47 jaar geleden. 

Óf Trump gebruikt het woord murder rate verkeerd. 'Rate' is immers ook te vertalen als 'tempo, vaart'. En de Trump-gezinde website Breitbart wijst erop dat 'het moordcijfer het snelst stijgt sinds de jaren zeventig van de vorige eeuw'. 

Dat klopt. 

Tussen 2014 en 2015 steeg het moordcijfer met zo'n 11 procent, van 4,4 naar 4,9 per honderdduizend inwoners. En hoewel het natuurlijk nog te vroeg is om van een trend te spreken, is dat inderdaad een toename die sinds een jaar of vijftig niet meer in de statistieken is gezien. 

Heeft Trump dan toch een punt? 

Welnee. Navraag bij onder meer de Universiteit Leiden leert dat de term 'murder rate' echt maar één, glasheldere definitie heeft: het aantal moorden per honderdduizend inwoners van de bevolking. Het woord rate heeft niets te maken met snelheden, het is eenvoudigweg de 'ratio' tussen het aantal moorden en het inwonertal. 

Hoe je het ook bekijkt: de uitspraak van Trump is gewoon pertinent onjuist. 





